Nhà màng 4.0

1. Tham quan, trải nghiệm thực tế “Nhà màng 4.0”, Kính thưa quý thầy cô và các em học sinh! Tiếp theo hành trình tham quan và trải nghiệm tại Khu Nông nghiệp Công nghệ cao , hiện tại chúng ta đang có mặt tại Nhà màng ứng dụng công nghệ 4.0 thuộc Trung tâm Khai thác Hạ tầng . Nếu như trước đây, sản xuất nông nghiệp phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện tự nhiên như thời tiết, nguồn nước, đất đai, sâu bệnh… thì ngày nay, với sự phát triển của khoa học – công nghệ, người nông dân có thể chủ động kiểm soát nhiều yếu tố trong quá trình canh tác. Nhà màng 4.0 chính là một trong những mô hình tiêu biểu cho hướng phát triển đó. Đây không chỉ đơn thuần là nơi trồng cây mà còn l à một hệ thống sản xuất nông nghiệp có sự kết hợp giữa nhà màng, giá thể, hệ thống tưới tự động, cảm biến, camera giám sát và các thiết bị thông minh , giúp cây trồng được sinh trưởng trong điều kiện phù hợp và ổn định hơn. Trong phần tham quan này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu xem một cây trồng được chăm sóc như thế nào khi công nghệ được đưa vào từng công đoạn của quá trình sản xuất . Trước tiên, chúng ta hãy cùng quan sát cấu trúc của nhà màng. Nhà màng được thiết kế tương đối khép kín, xung quanh được bao phủ bằng lớp lưới chuyên dụng nhằm hạn chế sự xâm nhập của côn trùng và các tác nhân gây hại . Phần mái được phủ bằng vật liệu màng phù hợp, góp phần bảo vệ cây trồng trước những tác động bất lợi của thời tiết như mưa lớn, gió mạnh, nắng gắt hoặc những thay đổi đột ngột của môi trường . Có thể hình dung đơn giản rằng, nhà màng giống như một “ngôi nhà” dành cho cây trồng . Bên ngoài có thể nắng nóng, mưa gió, nhưng bên trong chúng ta có thể chủ động điều chỉnh nhiều yếu tố để tạo ra môi trường thuận lợi hơn cho cây sinh trưởng. Nhờ đó, cây trồng có điều kiện phát triển ổn định, giảm bớt những tác động bất lợi từ môi trường tự nhiên và quan trọng hơn là người sản xuất có thể chủ động hơn trong việc tổ chức mùa vụ . Một điểm đặc biệt mà chúng ta có thể quan sát tại đây là cây trồng không được canh tác trực tiếp trên đất . Vậy nếu không có đất thì cây lấy dinh dưỡng từ đâu? Ở đây, đất được thay thế bằng giá thể , trong đó có thể sử dụng xơ dừa đã qua xử lý và phối trộn với các thành phần dinh dưỡng phù hợp. Giá thể có tác dụng giúp cây đứng vững, giữ nước và tạo môi trường thuận lợi cho bộ rễ phát triển. Đồng thời, việc trồng cây trên giá thể giúp hạn chế một số nguồn sâu bệnh có nguồn gốc từ đất. Đặc biệt, đối với những khu vực có đất bị ô nhiễm hoặc tồn dư hóa chất, kim loại nặng, việc sử dụng giá thể trong canh tác có thể giúp kiểm soát tốt hơn môi trường sinh trưởng của cây , từ đó góp phần tạo ra sản phẩm an toàn hơn. Đây cũng là một ví dụ rất rõ cho thấy công nghệ có thể giúp chúng ta không còn hoàn toàn phụ thuộc vào điều kiện đất đai tự nhiên trong sản xuất nông nghiệp . Tiếp theo, chúng ta hãy cùng quan sát hệ thống tưới đang được sử dụng bên trong nhà màng. Đây là hệ thống tưới nhỏ giọt công nghệ Israel . Khác với phương pháp tưới truyền thống, khi nước được tưới tràn trên diện rộng, hệ thống tưới nhỏ giọt sẽ đưa nước và chất dinh dưỡng đến trực tiếp khu vực rễ của từng cây với lượng được kiểm soát . Tùy vào từng giai đoạn phát triển của cây, người sản xuất có thể điều chỉnh lượng nước và dinh dưỡng phù hợp. Ví dụ, cây còn nhỏ sẽ có nhu cầu nước và dinh dưỡng khác với cây đang phát triển mạnh hoặc đang trong giai đoạn ra hoa, kết trái. Nhờ đó, chúng ta có thể: · Tiết kiệm lượng nước tưới ; · Hạn chế thất thoát phân bón; · Cung cấp dinh dưỡng đúng thời điểm; · Giảm lượng nước dư thừa; · Hỗ trợ cây sinh trưởng đồng đều hơn. Đây chính là tinh thần của nông nghiệp chính xác – Precision Agriculture , tức là cung cấp cho cây đúng lượng, đúng thời điểm và đúng nhu cầu . Và bây giờ, chúng ta đến với phần rất thú vị của mô hình – đó chính là ứng dụng công nghệ 4.0 trong quản lý nhà màng . Với hệ thống camera và các thiết bị giám sát, người sản xuất có thể theo dõi tình trạng cây trồng mà không nhất thiết lúc nào cũng phải có mặt trực tiếp tại nhà màng. Chúng ta có thể kiểm tra những thông số quan trọng như: · Nhiệt độ; · Độ ẩm không khí; · Độ ẩm của giá thể; · Tình trạng sinh trưởng của cây; · Hoạt động của hệ thống tưới. Các thông tin này có thể được theo dõi thông qua những thiết bị quen thuộc như điện thoại thông minh, máy tính hoặc laptop . Ví dụ, nếu cảm biến ghi nhận độ ẩm của giá thể đang thấp, hệ thống có thể đưa ra cảnh báo hoặc kích hoạt chế độ tưới phù hợp. Ngược lại, nếu độ ẩm đã đạt mức cần thiết, hệ thống có thể hạn chế hoặc dừng tưới để tránh lãng phí nước. Như vậy, thay vì người nông dân phải đi kiểm tra từng khu vực, từng luống cây theo cách thủ công, dữ liệu và công nghệ sẽ hỗ trợ con người đưa ra quyết định nhanh chóng và chính xác hơn . Đây chính là một trong những điểm nổi bật của nông nghiệp 4.0 : dữ liệu được thu thập, phân tích và sử dụng để hỗ trợ quá trình sản xuất. Với điều kiện canh tác được kiểm soát tốt, nhà màng có thể được sử dụng để sản xuất nhiều loại cây trồng có giá trị kinh tế cao. Một số loại cây mà chúng ta có thể bắt gặp gồm: dưa lưới, dưa hoàng kim, cà chua bi và nhiều loại rau, cây trồng khác. Trong đó, cà chua bi là một ví dụ khá thú vị. Một vụ cà chua bi có thể kéo dài khoảng 5–6 tháng . Từ khi gieo trồng, sau khoảng hơn 2 tháng cây bắt đầu cho thu hoạch và có thể tiếp tục cho trái trong khoảng 2–3 tháng tiếp theo , tùy thuộc vào giống cây và điều kiện chăm sóc. Điều này cho thấy sản xuất trong nhà màng không chỉ quan tâm đến việc “trồng được cây”, mà còn hướng đến việc tối ưu năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế của từng vụ sản xuất . Qua mô hình này, chúng ta có thể thấy rằng việc ứng dụng công nghệ cao mang lại rất nhiều lợi ích cho sản xuất nông nghiệp. Thứ nhất, tiết kiệm tài nguyên , đặc biệt là nước tưới và phân bón nhờ hệ thống tưới được kiểm soát. Thứ hai, giảm sự phụ thuộc vào thời tiết . Nhà màng giúp hạn chế những tác động bất lợi từ môi trường bên ngoài, từ đó người sản xuất có thể chủ động hơn trong kế hoạch canh tác. Thứ ba, hạn chế sâu bệnh và côn trùng , góp phần giảm nhu cầu sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong quá trình sản xuất. Thứ tư, kiểm soát tốt hơn quá trình sinh trưởng của cây , từ môi trường, nước, dinh dưỡng cho đến các điều kiện chăm sóc. Và cuối cùng, mục tiêu quan trọng nhất chính là hướng đến việc tạo ra nông sản sạch, an toàn, có chất lượng và giá trị kinh tế cao , đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người tiêu dùng. Qua Nhà màng 4.0, chúng ta có thể thấy một điều rất rõ: Nông nghiệp hiện đại không còn chỉ là câu chuyện của đất, nước và cây trồng, mà còn là câu chuyện của công nghệ, dữ liệu và con người. Một người nông dân trong thời đại 4.0 không nhất thiết phải trực tiếp thực hiện tất cả các công việc bằng sức lao động thủ công. Thay vào đó, họ có thể sử dụng cảm biến để thu thập dữ liệu, camera để giám sát, hệ thống tự động để tưới nước và thiết bị thông minh để quản lý từ xa . Điều này giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, tiết kiệm tài nguyên và từng bước hình thành một nền nông nghiệp thông minh, hiện đại và bền vững hơn . Đặc biệt, mô hình cũng cho chúng ta thấy sự kết hợp giữa khoa học – công nghệ với sản xuất nông nghiệp chính là một trong những hướng đi quan trọng để thích ứng với những thách thức như biến đổi khí hậu, thiếu nguồn nước, diện tích đất sản xuất ngày càng hạn chế và yêu cầu ngày càng cao về chất lượng nông sản. Qua phần tham quan Nhà màng 4.0, hy vọng quý thầy cô và các em đã có thêm một góc nhìn thực tế về cách công nghệ cao đang được ứng dụng vào sản xuất nông nghiệp . Từ một hạt giống nhỏ, để tạo ra một sản phẩm nông nghiệp chất lượng, chúng ta cần có sự kết hợp của giống cây trồng, giá thể, nước, dinh dưỡng, kỹ thuật chăm sóc và đặc biệt là sự hỗ trợ của khoa học – công nghệ . Và đây cũng chính là thông điệp mà mô hình Nhà màng 4.0 muốn truyền tải: Ứng dụng công nghệ để sản xuất hiệu quả hơn – tiết kiệm tài nguyên hơn – tạo ra nông sản an toàn hơn và hướng đến một nền nông nghiệp xanh, hiện đại và bền vững. Bây giờ, mời quý thầy cô và các em cùng quan sát thực tế hệ thống tưới nhỏ giọt, giá thể và các loại cây đang được canh tác bên trong nhà màng. Trong quá trình tham quan, các em có thể đặt câu hỏi và cùng tìm hiểu xem một cây trồng được “chăm sóc bằng công nghệ” như thế nào nhé! Xin cảm ơn quý thầy cô và các em!